Prawa pacjenta w szpitalu psychiatrycznym

Zagadnieniem istotnym dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest przestrzeganie praw pacjenta podczas pobytu w szpitalu psychiatrycznym.

Kwestia ta incydentalnie, w zarysie uregulowana została w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychicznego. Rozdział 3 tej ustawy stanowi o leczeniu pacjenta, określając procedurę przyjęcia pacjenta do szpitala psychiatrycznego.
Przyjęcie pacjenta może nastąpić za jego pisemną zgodą na podstawie pisemnego ważnego skierowania. W nagłych przypadkach, gdy skorzystanie z pomocy lekarskiej przed przyjęciem do szpitala okaże się niemożliwe, pacjent może zostać przyjęty do szpitala również bez skierowania. Jeśli pacjent ze względy na swój stan nie jest zdolny do wyrażenia zgody na przyjęcie do szpitala i leczenie, przyjęcie i leczenie może nastąpić za zgodą sądu opiekuńczego.

W przypadkach nagłych przyjęcie pacjenta może nastąpić bez zgody sądu opiekuńczego, jednak wymagane jest wtedy zasięgnięcie opinii innego lekarza, psychiatry bądź psychologa przez lekarza przyjmującego pacjenta. Jednak w takich sytuacjach obowiązkiem kierownika szpitala jest jak najszybsze, w ciągu 72 godzin, uzyskanie zgody sądu opiekuńczego na dalsze leczenie pacjenta, szpital wskazuje uzasadnienie podjęcia tego leczenia.

Osoba chora psychicznie może być przyjęta do szpitala bez zgody na leczenie jeśli zagraża życiu własnemu i życiu osób trzecich, na podstawie decyzji lekarza badającego pacjenta po uprzednim zasięgnięciu opinii innego lekarza i zatwierdzeniu przez ordynatora oddziału w ciągu 48 godzin od przyjęcia.

Przy przyjmowaniu do szpitala osób małoletnich wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego, a jeśli pacjent osiągnął wiek powyżej 16 lat i może wyrazić wolę wymagane jest również uzyskanie jej zgody.
Szczegółowo kwestię kontroli praw pacjenta reguluje rozporządzenie do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 22 lutego 1995 roku w sprawie kontroli przestrzegania praw osób z zaburzeniami psychicznymi przebywającymi w szpitalach psychiatrycznych i domach pomocy społecznej.

Kontrolę nad legalnością przyjmowania i przebywania w szpitalu psychiatrycznym sprawuje sędzia wyznaczony przez prezesa Sądu Wojewódzkiego, w którego okręgu znajduje się zakład.

Kontrola obejmuje między innymi prawidłowość prowadzenia dokumentacji medycznej, zarówno tej dotyczącej przyjmowania i przebywania chorego w zakładzie, jak i tej która stanowi podstawę stosowania przymusu bezpośredniego oraz stosowania świadczeń zdrowotnych stanowiących podwyższone ryzyko dla pacjenta.

Kontrola obejmuje również przestrzeganie praw osób przebywających w zakładzie, konieczność hospitalizacji powyżej 6 miesięcy, warunki bytowe w zakładzie, a także terminowość i prawidłowość załatwiania skarg i wniosków osób z zaburzeniami psychicznymi przebywającymi w zakładzie psychiatrycznym. Sędzia nie tylko kontroluje zakład, ale również kontaktuje się bezpośrednio z chorymi.

Sędzia wydaje zalecenia pokontrolne i działa w kierunku usunięcia uchybień. Po kontroli sporządza się sprawozdanie, którego oryginał przechowywany jest w aktach właściwego sądu wojewódzkiego. Przy znacznych uchybieniach odpis sprawozdania Sędzia przesyła odpowiednio Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej. Prezes Sądu może też organizować narady z udziałem sędziów, aby ujednolicić metody kontroli.

Materia jest uregulowana szczegółowo, spójnie i czytelnie, nie budząc wątpliwości co do ich interpretacji.

Magdalena Zawieja
 

Polityka prywatności|Regulamin